سبك هاي تفكر در افراد از اهميتي ويژه برخوردار است، ولي متاسفانه به دليل ناشناخته ماندن و ناآگاهي از مفهوم سبك هاي تفكر، اين سبك ها بسيار كمتر از آنچه استحقاقش بوده، مورد توجه قرار گرفته است و بيشتر به عملكرد افراد اهميت داده شده است (استرنبرگ[1]،1997).

با توجه به اين كه سبك هاي تفكر يا شيوه هاي ترجيحي فكر كردن در افراد متفاوت است، طبيعتا عملكردها و توانايي هاي هر فرد نيز با توجه به سبك هاي ترجيحي خود متفاوت خواهد بود.بنابراين، شناختن مفهوم سبك هاي تفكر به افراد و درك ارتباط بين آن سبك ها با توانايي ها از اهميتي ويژه برخوردار خواهد بود. براي مثال، فردي با سبك تفكر قانونگذار مي تواند در نوانديشي، ابداع و اختراع از خودكارآمدي بالايي برخوردار باشد و يا كارمندي وظيفه شناس با سبك تفكر غالب اجرايي مسلما در پيروي از دستورات بهينه مرجع خود مي تواند فردي خودكارآمد براي سازمان باشد. همچنين، افرادي با سبك تفكر غالب قضاوتگري اگر در شرايط محيطي و فرهنگي مناسب قرار گيرند، مسلما در زمينه ي ارزيابي و قضاوت مي توانند افرادي خودكارآمد و موفق باشند. ديگر سبك هاي تفكر نيز در افراد از جايگاه ويژه ي خود برخوردارند(استرنبرگ،1997).

يكي ديگر از ابعاد مسئله اين است كه امروزه در ديدگاه هاي تعليم و تربيت تفكر مورد توجه ويژه اي قرار گرفته است به گونه اي كه امروزه رشد، پرورش و ارزشيابي تفكر يكي از كاركردهاي اساسي تعليم و تربيت است. شكست ها و موفقيت هايي كه به توانايي ها نسبت داده شده، اغلب ناشي از سبك هاست. يك معلم بايد بداند عملكرد ضعيف دانش آموز هميشه به علت عدم توانايي نيست بلكه به خاطر عدم تناسب بين سبك هاي تفكر دانش آموز و انتظاراتي است كه معلم از او دارد(استرنبرگ،1997). همچنين خودكارآمدي نيز كه يكي از مفاهيم اساسي در نظريه ي بندوراست، به باورها و قضاوت هاي فرد در مورد توانايي هاي خود اشاره دارد كه مي تواند با ايجاد انگيزه در فرد، موجبات پيشرفت او را فراهم سازد. بنابراين، شناختن مفهوم خودباوري و خودكارآمدي در دانش آموزان در برخورد با مسايل و مشكلات، مي تواند موجب پيشرفت و موفقيت آن ها در تمام امور به ويژه در امر تحصيل شود.

2-2-1-10 خودکارآمدی تحصیلی

خودكارآمدى جزيى از خودپنداره فرد مى باشد كه به باورهاى فرد در رابطه با توانايى هايش جهت انجام تكاليفى كه در آينده با آنها روبه رو مى شود، مربوط است (بندورا، 1997). يكى از جنبه هاى خودكارآمدى، خودكارآمدى تحصيلى است. خودكارآمدى تحصيلى شامل باورداشتن به توانايى ها براى رسيدن به اهداف در يك زمينه تحصيلى مشخص مي باشد(دورمان[2]، 2001). پژوهش ها نشان مي دهد كه خودكارآمدى تحصيلى با انگيزش تحصيلى(ساراکاروگلووداینسر[3]،2009)، و عملكرد تحصيلي(آمون[4]،2008)، رابطه معنى دار دارد.

به طور کلی، سازه خودکارآمدی در محیط های آموزشی از اهمیت ویژه ای برخوردار است؛ زیرا طبق نظر بندورا، این گونه محیط ها برای رشد و شکل گيري خودکارآمد ي مناسب هستند (بندورا،1994)، در محیط های آموزشي و نیز در علوم سلامت، خودکارآمد ي ر ا اغلب براي تعيين موفقيت برنامه هاي آموزشي و ميزان دستيابي دانش آموزان به برآيندهاي آموزشي بررسي كرده اند (بابنکو، مولد، آندروسیزین و گلدنبرگ[5]،2004؛ لنت و اسمید[6]،2006). در محيط هاي آموزشی، خودكارآمدي به باورهاي دا نش آموز در ارتباط با توانايي انجام وظايف درسي تعيين شده اشاره دارد . دانش آموزاني كه معتقدند در تحصیل مي توانند موفق باشند، تمايل، تلاش و استقامت بيشتري در انجام وظايف درسي نشان مي دهند و به توانايي خوداطمينان بيشتري دارند ( بندورا،1997؛ بونگ[7]،2001). یافته های حاصل از مطالعات، حاكي از آنند که خودکارآمد ي بر کسب دانش (پاجاریس،1996)، رشد و بهبود مهارت ها (فردی و مویرکوچران[8]، 2006)، تأثيردارد. همچنین، خودکارآمدي زياد دانش آموزان، سبب موفقيت تحصيلي آنان مي گردد(زیمرمان[9]،2000؛گور[10]،2006).

بنابراین، سازه مهم نظريه بندورا (1982)، خودكارآمدي است .خودكارآمدي ادراك شده عبارت است از باورهاي مربوط به صلاحيت هاي شخصي براي سازماندهي و اجراي اعمال ضروري به منظور فراگرفتن يا انجام رفتارها در سطوح معين .تحقيقات در مورد جنبه تعامل خودكارآمدي ” شخص – رفتار ” نشان مي دهند كه باورهاي خودكارآمدي بر رفتارهاي پيشرفت تحصيلي ، مانند انتخاب تكاليف ، استمرار يادگيري ، مقدار تلاش و اكتساب مهارت اثر مي گذارند(شانک[11]،1991). همچنين نشان داده شده است كه انواع تجارب خاص (به عنوان مثال ، عملكرد قبلي ، تجارب جانشيني، متقاعدسازي كلامي و برانگيختگي هيجاني -فيزيولوژيكي) بر باورهاي شخصي انسان ها اثر مي گذارند. به عنوان مثال ، دانش آموزاني كه موفقيت هايي در مدرسه كسب نموده اند، سطوح بالاتري از كارآمدي مرتبط با عملكرد تحصيلي را نشان مي دهند تا دانش آموزاني كه تجارب موفقيت آميزي در مدرسه نداشته اند .

[1] -Sternberg

[2] – Dorman

[3] – Saracaloglu & Dinçer

[4] – Amoon

[5] – Babenko-Mould Y, Andrusyszyn M, Goldenberg

[6] – Lent WR, Schmidt J,

[7] – Bong M.

[8] – Fereday J, Muir-Cochrane

[9] – Zimmerman JB.

[10] – Gore PA.

[11] – Schunk DH

لینک جزییات بیشتر و دانلود این پایان نامه:

نقش خودکارآمدی، شادکامی و درگیری والدین در امور تحصیلی به عنوان پیش بینی کننده های پیشرفت تحصیلی دانش آموزان  دختر پایه اول دبیرستان شهر بندرعباس