ويژگيهاي شكلي 

مهمترين ويژگي نسخه الكترونيكي يك سند اين است كه مي تواند با كپي پرينت شده‌ي آن يكسان نباشد و ممكن است تنها در جريان بررسي نسخه‌ي الكترونيكي اطلاعات مخفي شده‌ي مهم آن قابل رويت باشد در نتيجه داشتن كپي الكترونيكي يك سند يا مدرك مي تواند نسبت به پرينت به ظاهر كامل آن اطلاعات بيشتري را به ما ارائه دهد221 مضافاً اينكه دقيقاً مي توان نسخه اي به عنوان كپي تهيه نمود و تمامي آزمونهاي موردنظر را به مثابه نسخه اصلي بر روي آن پياده كرد. اين عملكرد معمول و متداول در جايي اجرا مي شود كه با ادله ديجيتال جهت ارزيابي نسخه كپي آن سر و كار داريم به اين ترتيب مي توان از احتمال ايجاد خسارت به نسخه اصلي جلوگيري كرد. با استفاده از ابزارهاي صحيح و كارآمد در صورتي كه ادله ديجيتال دچار تغيير و تحريف شده باشند، شناسايي آن با مقايسه نسخه اصلي ساده و راحت خواهد بود.

تقريباً مي توان گفت كه تخريب ادله ديجيتال امري مشكل است. در صورتي كه ادله ديجيتال پاك شود امكان بازيابي آن از ديسكت كامپيوتري وجود دارد. بنابراين در صورتي كه مجرمين شروع به تخريب ادله ديجيتال نمايند نسخه هاي كپي مي توانند در مكانهايي كه انها هيچ آگاهي از آن ندارند، باقي بمانند. مثال : زماني كه كه اليور نورث تحت بازجويي جريانات پرونده «ايران كنترا» قرار داشت او به دقت اقدام به ريزريز كردن اسناد و پاك كردن پست الكترونيكي از روي كامپيوترش نمود با اينحال بي آنكه وي آگاهي يابد، پيامهاي الكترونيكي فرستاده شده كه از سيستم دفتر تخصصي IBM استفاده كرده بود بطور منظم از آنها نسخه پشتيبان تهيه مي كرد و سپس آنها بازيابي مي شدند2 كامپيوترها مي توانند ميليونها برنامه اجرايي را كه مبتني بر اطلاعات ديجيتال مي باشد در عرض يك ثانيه به مرحله اجرا درآورند و مي توان آنها را در عرض يك لحظه در سراسر جهان پخش نمود. حقيقت اين است كه ادله ديجيتال مي توانند دستكاري و پخش شوند. از اين رو، اين امر مي تواند به راحتي چالشهاي جديدي را براي بازرسان جرايم كه درگير موضوعات كامپيوتري مي باشند بوجود آورد. اما آنچه كه در واقع امر مشاهده مي شود اينست كه كامپيوترها مي توانند در برگيرنده دلايلي كه در ارتباط با جرايم تعرض آميز است نيز باشند مانند قتل، تخريب و تحريق عمدي، آدم ربايي، شكنجه، آزار و تجاوز جنسي. مثال : در سال 1997 شخصي به نام اليور جانويك، فارغ التحصيل دانشگاه كلمبيا واقع در نيويورك، متهم به آدم ربايي و سوءاستفاده جنسي از دانشجوي دختري شد كه از طريق اينترنت با يكديگر دوست شده بودند. مطابق اظهارات قرباني، جانويك از طريق پست الكترونيكي ملاقات با وي را صورت داد و وي را به آپارتمانش جهت تماشاي فيلم ويدئويي دعوت كرد. پس از اينكه دختر، دعوتش را پذيرفت و به خانه‌اش آمد، وي به مدت 20 ساعت او را محبوس كرد و مورد ضرب و شتم قرار داد و با اشك شمع وي را سوزانيد، اقدام به تعرض جنسي نمود و تهديد كرد كه وي را مثله مي‌كند.21در بزه هاي مذكور، اينترنت نقش اساسي در قادر ساختن مرتكب جرم براي اغفال بزه ديده و مهيا نمودن بستر لازم براي ارتكاب جرم به عهده داشته است و پيامهاي الكترونيكي شامل اطلاعات دقيق و كاملي از جانويك، قرباني جرم و رابطه بين آنها دارد. البته متاسفانه چون در پرونده مذكور، جانويك به طور قانوني توقيف نشده بود، قسمت اعظم پيامهاي مذكور در جريان محاكمه مورد استفاده قرار نگرفت.

از ديگر ويژگيهاي ادله ديجيتال اين است كه نسخه اصلي و نسخه كپي شده موضوعات ثبت شده الكترونيكي عموما غيرقابل تفكيك و تميز مي باشند. در حاليكه اين موضوع در اسنادي كه منشاء كاغذي دارند به چشم نمي خورند و اين اسناد كاملاً از نسخه كپي شده خود قابل تميز هستند. محتوياتي كه در سندي كه منشأ كاغذي دارد و بر روي كاغذ به ثبت رسيده اند، به همان شكل اوليه خود ثبت و ضبط مي شوند اما موضوعاتي كه در ديسكت، سي دي، حافظه سخت كامپيوتر ذخيره شده است اشكالي متفاوت از شكلي دارند كه در صفحه مانيتور مشاهده مي شود. مضافاً اينكه در خصوص اسناد و نوشته هاي عادي، اصولاً چيزي به نام كاغذ معيوب و بيمار وجود ندارد ولي در خصوص اسناد ديجيتال ممكن است ويروس هاي كامپيوتري به ثبت هاي الكترونيكي سرايت كند. همچنين هرگونه دست بردن در متن كاغذي مي تواند اثرات و علامتهايي را از خود به جاي گذارد كه موجب آشكار شدن دستبرد نيز بشود اما براحتي مي توان در محتويات ثبت هاي الكترونيكي دست برد و حتي آنها را دوباره نگارش يا جايگزين كرد بي آنكه اثري از خود به جاي گذارده باشد. بازبيني يك سند كاغذي به سادگي مطالعه آن مي باشد اما ممكن است يك سند الكترونيكي در يكي از صدها نوع قالب مختلف ذخيره شده باشد در بيشتر موارد چنين اسناد و مدارك زماني قابل خواندن هستند كه از طريق برنامه نرم افزاري كه براي آنها ايجاد كرده، خوانده شود حتي در اينصورت نيز ممكن است اطلاعات مفيد در اسناد مخفي بمانند و به آساني قابل دست يابي نباشد.

2-گاتن آلن ، پیشین، ص 7.

1– همان، ص 15.

لينک جزييات بيشتر و دانلود اين پايان نامه:

استناد پذیری ادله دیجیتالی در حقوق کیفری